PRACA ORYGINALNA
EKONOMICZNE SKUTKI DEREGULACJI RYNKU MLEKA ORAZ REFORMY WPR W POLSKICH GOSPODARSTWACH MLECZNYCH W LATACH 2014-2020
 
Więcej
Ukryj
1
Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny
Data akceptacji: 22-09-2014
Data publikacji: 22-09-2014
 
Zagadnienia Ekonomiki Rolnej / Problems of Agricultural Economics 2014;340(3):119–135
 
SŁOWA KLUCZOWE
STRESZCZENIE
Wykonane badania pozwoliły na oszacowanie wpływu zmian we Wspólnej Polityce Rolnej, ze szczególnym uwzględnieniem zniesienia systemu kwotowania produkcji na gospodarstwa specjalizujące się w produkcji mleka. W zależności od potencjalnego rozwoju sytuacji na rynku mleka i przetworów mlecznych wykonano trzy scenariusze warunkujące przyszłe funkcjonowanie gospodarstw. Uzyskane wyniki pozwoliły na stwierdzenie, że likwidacja li-mitów produkcyjnych spowoduje wzrost wielkości przychodów uzyskiwanych w badanych gospodarstwach modelowych. Sytuacja taka nie będzie miała miejsca w pierwszych latach po zniesieniu kwot, ale w dłuższym okresie czasu. Podstawowymi determinantami przewidywa-nego wzrostu przychodów będą zwiększenie wielkości produkcji oraz możliwy wzrost ceny skupu mleka surowego. Analiza dochodowości została przeprowadzona na podstawie dochodu z rodzinnego go-spodarstwa rolnego oraz dochodu z tytułu zarządzania i ryzyka. Jak wynika z przeprowadzo-nych badań reforma Wspólnej Polityce Rolnej będzie miały negatywny wpływ na sytuację dochodową gospodarstw posiadających stado krów nieprzekraczające 20 sztuk. Dlatego też można przyjąć, że gospodarstwa te, powinny dokonać istotnych zmian w racjonalizacji kosztów produkcji lub też zwiększyć jej skalę. Zaniechanie tych działań może doprowadzić do konieczności wycofywania się z rynku, ze względu na coraz niższą opłacalność produkcji. Obliczenie dochodu z tytułu zarządzania i ryzyka uwzględniającego koszty alternatywne własnych czynników produkcji, wykazało, że jedynie gospodarstwa modelowe posiadające stado większe niż 30 krów charakteryzowały się dodatnimi wartościami tego rodzaju docho-dowości. Oznacza to, że tylko zarządzający tymi gospodarstwami są w stanie otrzymać zapłatę za podejmowane decyzje i przyjmowane ryzyko prowadzenia działalności. Przeprowadzane badania pozwalają także stwierdzić, że w latach 2011-2020 dochodowość w badanych gospodarstwach modelowych będzie ulegała znacznym wahaniom. Zmienność ta będzie uwarunkowana zniesieniem kwotowania produkcji mleka. W konsekwencji, w latach 2016-2020 poziom dochodowości w badanych gospodarstwach modelowych będzie przyjmował niższe wartości niż w 2011 roku. Sytuacja taka będzie miała miejsce bez względu na zakładany scenariusz zmian na rynku mleka. W toku prowadzonych badań zaobserwowano także, że w porównaniu z poprzednim kształtem Wspólnej Polityki Rolnej instrumenty przyjęte na lata 2014-2020 tj. zazielenienie czy też wielkość dopłat bezpośrednich nie powinny w istotny sposób wpływać na sytuację ekonomiczną gospodarstw prowadzących chów bydła mlecznego.