PRACA ORYGINALNA
ROZWÓJ AGROTURYSTYKI DZIĘKI HOSPITALITY 4.0: LEKCJE Z WERFENWENG DLA BAŁKANÓW ZACHODNICH
Więcej
Ukryj
1
Singidunum University, Serbia
2
University of Kragujevac, Serbia
3
University of Priština, Serbia
Data nadesłania: 16-05-2025
Data ostatniej recenzji: 31-05-2025
Data akceptacji: 08-10-2025
Data publikacji: 27-03-2026
Autor do korespondencji
Aleksandra Vujko
Singidunum University, Faculty of Tourism and Hospitality Management, Danijelova 32, 11000 Belgrade, Serbia
Zagadnienia Ekonomiki Rolnej / Problems of Agricultural Economics 2026;386(1):24-58
SŁOWA KLUCZOWE
KODY KLASYFIKACJI JEL
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Cel:
Niniejsze badanie analizuje postrzeganie przez interesariuszy gotowości do Hospitality 4.0 w pięciu
krajach Bałkanów Zachodnich – Serbii, Czarnogórze, Bośni i Hercegowinie, Macedonii Północnej
i Albanii – poprzez międzynarodowy, porównawczy projekt badawczy. Opierając się na hipotezie,
że integracja technologii Hospitality 4.0 napędza zrównoważoną i konkurencyjną turystykę wiejską,
badanie ma na celu ocenę obecnych możliwości cyfrowych, identyfikację strukturalnych czynników
transformacji oraz wsparcie świadomego kształtowania polityki. Główne pytanie badawcze dotyczy
tego, w jakim stopniu interesariusze turystyki wiejskiej są przygotowani do przyjęcia technologii
Hospitality 4.0 i w jaki sposób benchmarking może kierować zrównoważonym, innowacyjnym i konkurencyjnym
rozwojem.
Materiał i metody:
Wykorzystując eksploracyjną analizę czynnikową i modelowanie równań strukturalnych
(SEM), badania identyfikują kluczowe wymiary transformacji cyfrowej w turystyce wiejskiej. Analiza
porównawcza jest przeprowadzana na przykładzie miejscowości Werfenweng w Austrii – modelowego
ośrodka turystycznego dla zrównoważonej turystyki i miękkiej mobilności – w celu wygenerowania
zaleceń uwzględniających kontekst dla Bałkanów Zachodnich.
Wyniki:
Badanie wskazuje na trzy kluczowe wymiary transformacji cyfrowej w turystyce wiejskiej:
niewidzialnej innowacji (ang. Invisible Innovation), gotowości cyfrowej (Digital Readiness) i wzmocnionej
transformacji (Empowered Transformation). Wykazano, że wymiary te są ze sobą powiązane
i wspólnie wspierają zrównoważony rozwój, zdolności innowacyjne i długoterminową konkurencyjność
sektora agroturystycznego w regionie. Badanie testuje kilka hipotez szczegółowych związanych
z upodmiotowieniem interesariuszy i dojrzałością cyfrową.
Wnioski:
Badanie wykazuje, że imtegracja Hospitality 4.0 może wspierać zrównoważony rozwój
terenów wiejskich. Wyniki badań stanowią wkład w dyskurs akademicki i oferują praktyczne spostrzeżenia
dotyczące projektowania skutecznych strategii innowacji cyfrowych w turystyce wiejskiej
na Bałkanach Zachodnich.