PRACA ORYGINALNA
OPTYMALIZACJA PRODUKTYWNOŚCI WODY W ROLNICTWIE
W CELU ZAPEWNIENIA BEZPIECZEŃSTWA ŻYWNOŚCIOWEGO
W WARUNKACH ZMIAN KLIMATU. PRZYPADEK ALGIERII
Więcej
Ukryj
1
Abdelhamid Mehri Constantine 2 University, Algeria
2
Mohammed Seddik Benyahia University, Algeria
Data nadesłania: 17-11-2025
Data ostatniej recenzji: 16-01-2026
Data akceptacji: 23-04-2026
Data publikacji: 25-09-2026
Zagadnienia Ekonomiki Rolnej / Problems of Agricultural Economics 2026;388(3):82-105
SŁOWA KLUCZOWE
KODY KLASYFIKACJI JEL
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Cel:
Produktywność wody w rolnictwie jest kluczowym czynnikiem determinującym bezpieczeństwo
żywnościowe w krajach suchych i półsuchych, takich jak Algieria, gdzie zmiany klimatu nasilają niedobór
wody oraz presję na zależne od nawadniania rolnictwo. Celem badania jest ocena obecnego
poziomu produktywności wody w algierskim rolnictwie oraz analiza jej potencjału jako instrumentu
zarządzania popytem na wodę, służącego wzmocnieniu bezpieczeństwa żywnościowego kraju w warunkach
presji klimatycznej.
Materiał i metody:
W badaniu zastosowano ilościowe i jakościowe podejście oparte na analizie danych
zastanych, wykorzystując dane wtórne za lata 2016–2022 pochodzące z Arabskiej Organizacji Rozwoju
Rolnictwa (Arab Organization for Agricultural Development) oraz krajowych raportów algierskich,
uzupełnione o prognozy demograficzne do 2050 r. (Population Reference Bureau), a także krajowe
wskaźniki zasobów wodnych (FAOSTAT, AQUASTAT). W analizie zastosowano mierniki biofizycznej
produktywności wody (biophysical water productivity – BWP) oraz oszacowano ślad wodny (water
footprint – WF, m³/kg), z rozróżnieniem na komponent niebieski i zielony, na podstawie zbiorów danych
Mekonnena i Hoekstry. Oszacowano również ilość importowanej wody wirtualnej zawartej w imporcie
żywności w celu określenia zewnętrznej zależności od zasobów wodnych, a wyniki Algierii porównano
z globalnymi wartościami referencyjnymi. Analizę uzupełniono o interpretację ukierunkowaną na
aspekty polityki publicznej.
Wyniki:
Produktywność wody w przypadku głównych produktów żywnościowych, w szczególności
zbóż, pozostaje ogólnie niższa od międzynarodowych wartości referencyjnych, co wskazuje na znaczny
potencjał poprawy efektywności w odniesieniu do poszczególnych grup produktów. Uzależnienie od
importowanej wody wirtualnej zawartej w strategicznych produktach żywnościowych zwiększa ekspozycję
na zewnętrzne zasoby wodne poprzez wymianę handlową. Ograniczone wykorzystanie nowoczesnych
systemów nawadniania, utrzymujące się stosowanie tradycyjnego nawadniania powierzchniowego oraz
niedostatki w zakresie praktyk agrotechnicznych i szkolenia rolników ograniczają wielkość produkcji
i zwiększają podatność rolnictwa na skutki zmian klimatu.
Wnioski:
Poprawa produktywności wody w rolnictwie jest niezbędna dla wzmocnienia długoterminowego
bezpieczeństwa żywnościowego Algierii. Skoordynowana strategia obejmująca modernizację
technologiczną, rozwój kompetencji oraz wspierające reformy polityki publicznej może ograniczyć presję
związaną z niedoborem wody i zwiększyć odporność na zmiany klimatu poprzez nadanie priorytetu
zasadzie „więcej plonów z każdej kropli wody” jako celowi o znaczeniu krajowym.